Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Ficus Ruminalis</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ficus_Ruminalis"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Ficus_Ruminalis rootpage-Ficus_Ruminalis skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Ficus Ruminalis</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><p>Die <b>Ficus Ruminalis</b> (etwa <i>Ruminalischer Feigenbaum</i>, auch <i>Ruminalischer Baum</i>, <i>arbor Ruminalis</i> oder <i>rumina ficus</i>) war ein <a href="Echte_Feige" title="Echte Feige">Feigenbaum</a> am <a href="Forum_Romanum" title="Forum Romanum">Forum Romanum</a> im <a href="Antike" title="Antike">antiken</a> Rom.
</p>




<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Mythologie">Mythologie</h2></div>
<p>Der Legende nach wurden <a href="Romulus_und_Remus" title="Romulus und Remus">Romulus und Remus</a> als Säuglinge in einem Korb auf dem Tiber ausgesetzt. An der ficus Ruminalis blieb der Korb, in dem die Kinder saßen, hängen. Dort fand sie eine Wölfin, die die Kinder säugte.<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Der Name lässt sich demnach von lateinisch <i>rumis</i> („Zitze“) ableiten.<sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Ein Heiligtum der Göttin Rumina, deren Kult mit Romulus und Remus verbunden ist, befand sich in der Nähe des Baums.<sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Geschichte">Geschichte</h2></div>
<p>Mit Rücksicht auf die Topographie der Romuluslegende sind seit der literarischen Bearbeitung in <a href="Augustus" title="Augustus">augusteischer</a> Zeit zwei Standorte des Feigenbaumes durch schriftliche Quellen greifbar. Bereits in der <a href="R%C3%B6mische_K%C3%B6nigszeit" title="Römische Königszeit">Römischen Königszeit</a> soll der Baum vom <a href="Augur" title="Augur">Augur</a> <i>Attus Navius</i> durch ein Wunder vom <a href="Palatin_(Rom)" title="Palatin (Rom)">Palatin</a> auf das <a href="Comitium" title="Comitium">Comitium</a> in die Nähe des <a href="Lacus_Curtius" title="Lacus Curtius">Lacus Curtius</a> versetzt worden sein,<sup id="cite_ref-5" class="reference"><a href="#cite_note-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> wonach er zur Zeit des <a href="Titus_Livius" title="Titus Livius">Titus Livius</a> bereits mehr als 500 Jahre auf dem Forum stand. Demnach wäre der frühere Standort derjenige am Hang des Palatin in der Nähe des <a href="Lupercal" title="Lupercal">Lupercal</a>. Dass der Name <i>ficus Ruminalis</i> in späterer Zeit für beide Orte überliefert ist, kann durch Verwechslung begründet sein. Möglicherweise behielt der alte Standort den Namen oder es wurde ein Baum nachgepflanzt. Zur Verwirrung könnte auch beigetragen haben, dass für den Standort am Palatin eine Statue des Attus Navius durch Livius bezeugt ist.<sup id="cite_ref-6" class="reference"><a href="#cite_note-6"><span class="cite-bracket">[</span>6<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Am neuen Standort auf dem Comitium befand sich eine Bronzegruppe mit der Darstellung der Zwillinge und der Wölfin, die nach <a href="Dionysios_von_Halikarnassos" title="Dionysios von Halikarnassos">Dionysios von Halikarnassos</a> ebenfalls unter Attus Navius geweiht worden sein soll.<sup id="cite_ref-7" class="reference"><a href="#cite_note-7"><span class="cite-bracket">[</span>7<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Das Schicksal der Ficus Ruminalis wurde aufgrund ihrer mythologischen Bedeutung und Lage mit dem des Staats verknüpft. Starb der Baum ab, galt dies als unheilvolles Vorzeichen und er musste durch die Priester neu gepflanzt werden.<sup id="cite_ref-8" class="reference"><a href="#cite_note-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Ein solcher Fall ist von <a href="Tacitus" title="Tacitus">Tacitus</a> für das Jahr 59 n. Chr. in der Regierungszeit Kaiser <a href="Nero" title="Nero">Neros</a> belegt.<sup id="cite_ref-9" class="reference"><a href="#cite_note-9"><span class="cite-bracket">[</span>9<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Im 20. Jahrhundert wurden auf dem <i>Comitium</i> wieder drei Feigenbäume am mutmaßlichen Standort angepflanzt.<sup id="cite_ref-10" class="reference"><a href="#cite_note-10"><span class="cite-bracket">[</span>10<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li><a href="Filippo_Coarelli" title="Filippo Coarelli">Filippo Coarelli</a>: <i>Rom. Ein archäologischer Führer.</i> Verlag von Zabern, Mainz 2000, ISBN 3-8053-2685-8, S.&nbsp;70, 73 und 85.</li>
<li><a href="Christian_H%C3%BCnem%C3%B6rder_(Historiker)" title="Christian Hünemörder (Historiker)">Christian Hünemörder</a>: <i>Feige.</i> In: <i><a href="Der_Neue_Pauly" title="Der Neue Pauly">Der Neue Pauly</a></i> (DNP). Band 4, Metzler, Stuttgart 1998, ISBN 3-476-01474-6, Sp.&nbsp;456–457.</li>
<li><a href="Kurt_Latte" title="Kurt Latte">Kurt Latte</a>: <i>Römische Religionsgeschichte.</i> Beck, München 1960, Nachdruck 1992, ISBN 3-406-01374-0, S.&nbsp;111f. (<i><a href="Handbuch_der_Altertumswissenschaft" title="Handbuch der Altertumswissenschaft">Handbuch der Altertumswissenschaft</a></i>. Abteilung 5, Teil 4).</li>
<li><a href="Franz_Olck" title="Franz Olck">Franz Olck</a>: <i>Feige.</i> In: <i><a href="Paulys_Realencyclop%C3%A4die_der_classischen_Altertumswissenschaft" title="Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft">Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft</a></i> (RE). Band VI,2, Stuttgart 1909, Sp.&nbsp;2100–2151.</li>
<li><a href="Friedrich_Pfister" title="Friedrich Pfister">Friedrich Pfister</a>: <i>Rumina.</i> In: <i><a href="Paulys_Realencyclop%C3%A4die_der_classischen_Altertumswissenschaft" title="Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft">Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft</a></i> (RE). Band I A,1, Stuttgart 1914, Sp.&nbsp;1225&nbsp;f.</li>
<li>C. Robert III. Phillips: <i>Rumina.</i> In: <i><a href="Der_Neue_Pauly" title="Der Neue Pauly">Der Neue Pauly</a></i> (DNP). Band 10, Metzler, Stuttgart 2001, ISBN 3-476-01480-0, Sp.&nbsp;1160.</li>
<li><i>Ficus Ruminalis</i>. In: <a href="Samuel_Ball_Platner" title="Samuel Ball Platner">Samuel Ball Platner</a>, <a href="Thomas_Ashby" title="Thomas Ashby">Thomas Ashby</a>: <i>A Topographical Dictionary of Ancient Rome</i>. Oxford University Press, London 1929, S.&nbsp;208 (<a rel="nofollow" class="external text" href="http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Places/Europe/Italy/Lazio/Roma/Rome/_Texts/PLATOP*/Ficus_Ruminalis.html">online</a> bei LacusCurtius).</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text">Babelon: Pompeia 1; Sydenham 461; Crawford 235/1a.</span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text"> <a href="Titus_Livius" title="Titus Livius">Titus Livius</a>: "<a href="Ab_urbe_condita_(Livius)" title="Ab urbe condita (Livius)">ab urbe condita</a>" 1, 3, 5; <a href="Plinius_der_%C3%84ltere" title="Plinius der Ältere">Plinius der Ältere</a>: <i><a href="Naturalis_historia" title="Naturalis historia">Naturalis historia</a></i> 15, 77; <a href="Marcus_Terentius_Varro" title="Marcus Terentius Varro">Varro</a>: <i>De lingua Latina</i> 5, 54.</span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Sextus_Pompeius_Festus" title="Sextus Pompeius Festus">Festus</a> 326, 332f.; Varro: <i>De lingua Latina</i> 5, 54; <a href="Christian_H%C3%BCnem%C3%B6rder_(Historiker)" title="Christian Hünemörder (Historiker)">Christian Hünemörder</a>: <i>Feige.</i> In: <i><a href="Der_Neue_Pauly" title="Der Neue Pauly">Der Neue Pauly</a></i> (DNP). Band 4, Metzler, Stuttgart 1998, ISBN 3-476-01474-6, Sp.&nbsp;457. C. Robert II. Phillips: <i>Rumina.</i> In: <i><a href="Der_Neue_Pauly" title="Der Neue Pauly">Der Neue Pauly</a></i> (DNP). Band 10, Metzler, Stuttgart 2001, ISBN 3-476-01480-0, Sp.&nbsp;1160 (mit abweichenden Ansichten).</span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a></span> <span class="reference-text">Varro, <i>De re rustica</i> 2, 11, 5.</span>
</li>
<li id="cite_note-5"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-5">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Dionysios_von_Halikarnassos" title="Dionysios von Halikarnassos">Dionysios von Halikarnassos</a> 3, 72.</span>
</li>
<li id="cite_note-6"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-6">↑</a></span> <span class="reference-text">Livius 1, 36.</span>
</li>
<li id="cite_note-7"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-7">↑</a></span> <span class="reference-text">Dionysios 1, 79.</span>
</li>
<li id="cite_note-8"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-8">↑</a></span> <span class="reference-text">Festus 270.</span>
</li>
<li id="cite_note-9"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-9">↑</a></span> <span class="reference-text">Tacitus: <i><a href="Annales_(Tacitus)" title="Annales (Tacitus)">Annalen</a></i> 13, 58.</span>
</li>
<li id="cite_note-10"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-10">↑</a></span> <span class="reference-text">Coarelli S. 85.</span>
</li>
</ol></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2023-09-06" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Ficus_Ruminalis&amp;oldid=237091941">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>